W każdym biurze czy zakładzie produkcyjnym może wybuchnąć pożar. Czy Twoje najważniejsze dokumenty, gotówka i nośniki magnetyczne w takiej sytuacji pozostaną niezagrożone? I czy Twój personel jest bezpieczny, jeśli na terenie firmy lub zakładu znajdują się materiały łatwopalne? Z tego artykułu dowiesz się więcej o sejfach i szafach ogniotrwałych.
Czym różni się zastosowanie szaf i sejfów ogniotrwałych?
Szafy ognioodporne przeznaczone są do składowania materiałów niebezpiecznych, takich jak substancje łatwopalne, toksyczne albo akumulatory litowo-jonowe. Natomiast sejfy ogniotrwałe służą do przechowywania ważnych bądź cennych rzeczy, które nie powinny ulec zniszczeniu. Oba urządzenia, ze względu na pełnione przez nie odmienne funkcje, obowiązują różne normy.
Przy zakupie sejfów i szaf ognioodpornych trzeba przede wszystkim zwrócić uwagę na to, że oba urządzenia mają różne cele:
1. Szafy ognioodporne mają przede wszystkim zmniejszyć ryzyko pożaru poprzez zabezpieczenie materiałów łatwopalnych, zapobiec wyciekom takich materiałów, zminimalizować przedostawanie się szkodliwych oparów do środowiska, chronić zawartość szafy przed ogniem oraz zapewniać czas na ewakuację personelu, czy przeprowadzenie bezpiecznej akcji gaśniczo-ratunkowej przez strażaków, zanim zabezpieczone materiały doprowadzą do niekontrolowanego wybuchu;
2. W przypadku sejfów ognioodpornych ich stosowanie podyktowane jest przede wszystkim konkretną potrzebą ochrony zawartości przed zniszczeniem. Zawartość ta najczęściej nie zagraża pracownikom bądź środowisku, ma jednak ogromne znaczenie dla działania przedsiębiorstwa lub instytucji – ogniotrwałe sejfy służą bezpiecznemu przechowywaniu dokumentów, nośników danych i pieniędzy.
Norma PN-EN 14470-1 dla szaf ognioodpornych
Norma Europejska PN-EN 14470-1 określa poziom bezpieczeństwa, jaki musi spełniać szafa ogniotrwała, by mogła zostać oddana do użytku zgodnie z przeznaczeniem. Podstawowym zadaniem urządzenia jest ochrona znajdujących się w nim materiałów w razie wzrostu temperatury przez określony czas. Ma to zapobiec natychmiastowemu wybuchowi zgromadzonych w szafie substancji oraz umożliwić personelowi opuszczenie pomieszczenia. Każda szafa z certyfikatem według normy EN 14470-1 ma ponadto piktogramy ostrzegawcze GHS, które stanowią informację dla straży pożarnej o jej zawartości. To właśnie szafa jest w pierwszej kolejności usuwana przez straż z miejsca zagrożenia.
W zależności od tego, ile czasu w stanie nienaruszonym mogą przetrwać w szafie materiały niebezpieczne, dopóki temperatura w jej wnętrzu nie osiągnie poziomu 180 K, urządzenia te określa się jako szafy typu 15, 30, 60 lub 90. Liczby te wyrażają odporność ogniową podaną w minutach, czyli czas ochrony groźnych środków w nich składowanych przed długotrwałym działaniem wysokich temperatur. Nie ma zatem czegoś takiego jak zupełnie ognioodporna szafa. Wzrost temperatury otoczenia w razie pożaru zawsze doprowadzi do zwiększenia tej panującej wewnątrz urządzenia. Dlatego w testach szafy muszą przejść próbę wytrzymałości na temperaturę 1000-1100 °C.
Ognioodporne szafy znajdują zastosowanie w fabrykach, magazynach, laboratoriach, uczelniach i innych miejscach, gdzie wymaga się bezpiecznego przechowywania materiałów zagrażających zdrowiu ludzi i środowisku. Ponadto w ostatnich latach wraz z rozwojem elektromobilności pojawiła się konieczność zabezpieczenia baterii litowo-jonowych, należy je magazynować w szafach ogniotrwałych zaprojektowanych specjalnie w tym celu.
Sprawdź: Szafy na materiały niebezpieczne w Hartmann Tresore
Przechowywanie broni i substancji niebezpiecznych zgodnie z przepisami
Normy PN-EN 1047-1 i PN-EN 15569 dla sejfów ognioodpornych
Określają one poziom zabezpieczenia dokumentów przechowywanych wewnątrz sejfu w razie pożaru. Poziom ten uzależniony jest – tak jak i w przypadku szaf ognioodpornych – od czasu, jaki jest potrzebny, by przechowywane wewnątrz dokumenty uległy zniszczeniu. Obecnie funkcjonują w Polsce dwie normy: PN-EN 1047-1 oraz (znacznie mniej restrykcyjna) PN-EN 15569. Norma PN-EN 1047-1 ustala kilka klas odporności ogniowej:
S 60 P – oznacza, że w razie pożaru przechowywane w sejfie lub szafie dokumenty papierowe są bezpieczne przez 60 minut od jego wybuchu;
S 120 P – oznacza to samo, ale przez 120 minut;
S 60 DIS – oznacza, że w razie pożaru przechowywane w pojemniku nośniki danych są bezpieczne przez 60 minut;
S 120 DIS – oznacza to samo, ale przez 120 minut.
Trzeba zaznaczyć, iż wewnątrz sejfu papier wytrzymuje temperaturę 150 °C, zaś nośniki magnetyczne są wrażliwsze na oddziaływanie gorącego powietrza – doznają uszkodzeń przy 50-52 °C, a nośniki cyfrowe i optyczne nawet już w 30 °C.
Wybierając sejf, który ma być ognioodporny, trzeba zatem sprawdzić, czy spełnia on odpowiednie normy i ma atesty, oraz zdecydować, przez jak długi czas ma zapewniać ochronę (oraz co w nim będzie przechowywane). Jeżeli decydujemy się na zakup sejfu ognioodpornego wybierajmy te, które atestowane były wg kryteriów normy PN-EN 1047-1. Jest to norma, która stawia sejfom daleko bardziej wygórowane wymogi niż PN-EN 15569. Według wymagań normy PN-EN 1047-1 sejf nie tylko trafia do pieca na godzinę lub dwie, gdzie jest poddawany działaniu temperatury w wysokości 1090 stopni Celsjusza, ale po upływie tego czasu jest poddawany próbie udarowej i wraca do pieca na czas jego wychładzania. Test trwa więc nie jedną lub dwie godziny, ale łącznie aż ponad 24 godziny. Próba udarowa polega na zrzuceniu rozgrzanego do czerwoności sejfu (bezpośrednio po wyjęciu z pieca) na twarde podłoże z wysokości 9,15 m. Zarówno próba udarowa, jak i faza wychładzania pieca mają na celu symulowanie realnych warunków, które mogą zaistnieć podczas trwania pożaru. Może bowiem dojść do uszkodzenia konstrukcji i zawalenia się stropu (zwłaszcza w przypadku budynków drewnianych lub z drewnianymi stropami), a wysoka temperatura w zgliszczach może utrzymywać się jeszcze długo po ugaszeniu pożaru.
Poza tym wnętrze sejfu ognioodpornego uszczelnia się w czasie pożaru dzięki uszczelkom znajdującym się między drzwiami i ramą sejfu, aby uchronić ważne i cenne przedmioty przed zalaniem wodą gaśniczą. Wiadomo przecież, że woda lub inne środki użyte do gaszenia pożaru mogą być równie niszczycielską siłą dla zgromadzonych w sejfie dokumentów czy innych nośników informacji, co sam pożar. Wysoka temperatura powoduje pęcznienie uszczelek, co skutkuje uszczelnieniem sejfu.
O ile ogniotrwałe szafy na substancje łatwopalne i niebezpieczne zwykle mają proste zamki kluczowe, o tyle sejfy ognioodporne mogą być wyposażone także w solidne zabezpieczenia przed włamaniem, np.: mocne rygle i zamek z certyfikatem bezpieczeństwa. Sejfy z ognioodpornością wykorzystuje się w biurach i archiwach przedsiębiorstw i instytucji, kancelariach prawnych i podatkowych, bankach i innych podmiotach głównie do przechowywania dokumentów, gotówki i nośników danych elektronicznych.
Szeroki wybór ognioodpornych szaf i sejfów znajdziesz w Hartmann Tresore Polska – zapraszamy do kontaktu i odwiedzin naszych salonów w Warszawie i Rzeszowie! Znajdźmy wspólnie rozwiązanie spełniające Twoje indywidualne potrzeby i wymagania.
Przeczytaj także:
